De familienaam Van der Veen is een veel voorkomende naam in Nederland. In de Familienamen Top 10.000 (2007), de meest frequente familienamen zoals die in de Gemeentelijke Basisadministratie zijn geteld op 5 september 2007, staat Van der Veen op de 32e plaats met 19.047 naamdragers. Dat betekent dat ongeveer 1 op de 855 Nederlanders (0,1169%) deze naam draagt. Deze verhouding ligt iets lager dan in 1947. Bij de volkstelling van 1947 waren er 11.743 naamdragers: 1 op 820 Nederlanders (0,1220%). In 60 jaar tijd (1947-2007) is het aantal naamdragers met 62% toegenomen, terwijl de totale bevolking met bijna 70% groeide.
 |
| Aantal naamdragers van der Veen per gemeente in 2007. Bron: Nederlandse Familienamen Databank. |
 |
|
Aantal naamdragers van de(r) Veen per provincie plus Amsterdam, Rotterdam en Den Haag bij de volkstelling van 1947. Bron: Nederlandse Familienamen Databank.
|
De naam Van der Veen wordt veelal geassocieerd met een herkomst van de drager uit het noorden van het land. Uit de voorgaande twee kaarten blijkt dat dit beeld grotendeels klopt. Veruit de meeste naamdragers wonen in de provincies Friesland, Groningen, Drenthe en Overijssel. Gegevens van Nederlandse telefoonabonnees in 1993 laten zelfs zien dat in Groningen de naam op de achtste plaats staat van meest frequente familienamen in de provincie. In Friesland is dat de negende plaats en in Drenthe de tiende plaats.
In de overige provincies zijn de naamdragers met name te vinden in Amsterdam e.o., Den Haag, Rotterdam, Utrecht, Almere, Amersfoort en Apeldoorn. Naar het zuiden toe neemt het aantal naamdragers duidelijk af. In de provincies Zeeland, Noord-Brabant en Limburg komt de naam relatief weinig voor.
De spreiding van de familienaam Van der Veen in Nederland is enigzins te verklaren door de aanwezigheid van het veenlandschap in met name het noorden en westen van het land. Daarnaast spelen ook migratiestromen een rol. Vanuit economische motieven trok men de afgelopen eeuwen naar de steden in de omgeving en het westen.
Onderstaand overzicht toont de spreiding van het nageslacht van Gerrit van der Veen, de stamvader van de van oorsprong Noordwest-Overijsselse familie Van der Veen. Overijssel en Drenthe springen er duidelijk uit. Op afstand gevolgd door Noord-Holland en Gelderland. Opvallend is de Brabantse tak; een deel van de familie is dus in het zuiden neergestreken. Van een connectie naar de meest noordelijke provincies is in deze familie duidelijk geen sprake. Ook Zuid-Holland en Utrecht zijn niet in trek.
|
Nageslacht Gerrit van der Veen: aantal naamdragers Van der Veen per provincie o.b.v. de geboorte- of doopplaats, over de periode 1739 tot heden
stand per 8-2-2010
|
| Overijssel |
135
|
Avereest, Deventer, Kampen, Nieuwleusen, Staphorst, Steenwijk, Vollenhove, Wanneperveen, Zwartsluis, Zwolle |
| Drenthe |
86
|
De Wijk, Emmen, Havelte, Hoogeveen, Meppel, Nijeveen, Ruinen, Ruinerwold |
| Noord-Holland |
25
|
Amsterdam, Diemen, Haarlem, Haarlemmerliede en Spaarnwoude, Haarlemmermeer |
| Gelderland |
21
|
Brummen, Doesburg, Doetinchem, Harderwijk, Lobith, Nijmegen, Nijkerk, Oldebroek |
| Noord-Brabant |
14
|
Best, Breda, Eindhoven, Nistelrode, Putte, Raamsdonksveer |
| Utrecht |
5
|
Amersfoort |
| Flevoland |
1
|
Lelystad |
| Friesland |
1
|
Leeuwarden |
| Zuid-Holland |
1
|
Den Haag |
| Buitenland |
6
|
België, Guinea, Nederlands Indië, Nederlandse Antillen, Verenigde Staten |
| Onbekend |
54
|
|
| Totaal |
349
|
|
Bronnen:
|