In het voorjaar van 2008 werd in diverse media uitgebreid aandacht besteed aan het online komen van het landlopersarchief. Het betreft een database van de 19de eeuwse Drentse armenkolonies Veenhuizen, De Ommerschans, Frederiksoord, Willemsoord en Wilhelminaoord. Een demograaf van het CBS heeft beraamd dat ruim 1 miljoen Nederlanders afstammen van deze Drentse koloniepaupers. Naast de namen van de kolonisten, bevat de database ook 5600 signalementkaarten met foto's en beschrijvingen van landlopers en bedelaars die tussen 1896 en 1901 tot Veenhuizen werden veroordeeld. Eén van hen was Klaas van der Veen.

Klaas van der Veen (1843-1910), detail van signalementkaart. Bron: Landlopersarchief, persoonsregisters van de 19de eeuwse Drentse armenkolonies.

Signalementkaart van Klaas van der Veen in drie delen.

Klaas is de achterachterkleinzoon van stamvader Gerrit van der Veen. Hij werd geboren in Meppel in 1843 als zevende kind in het gezin van Gerrit van der Veen en Roelofje Schute. Hij overleed daar in 1910 op 67-jarige leeftijd. In 1876 huwde hij Jennigje Smit en was toen azijnmakersknecht. Klaas werd op jonge leeftijd weduwnaar. Jennigje liet hem in 1882 twee nog levende kinderen na: Roelofje van 1877 en Gerrit van 1878. Zoon Gerhard van 1880 werd slechts 25 dagen oud. In het bevolkingsregister van Meppel staat vermeld dat Klaas in 1884 naar Veenhuizen III vertrok. Wat er toen met de twee jonge kinderen gebeurde is niet duidelijk. Waarschijnlijk werden zij door familie opgevangen. Uit de signalementkaart van Klaas blijkt dat hij in 1896 wederom werd opgenomen in Veenhuizen III en dat hij toen al vijf keer eerder was veroordeeld voor bedelarij en landloperij met opzending. De op de kaart vermelde geboortedatum van Klaas is niet correct. Overigens kwam ook zijn zoon Gerrit in Veenhuizen terecht en overleed daar in 1909.

Bronnen:

• Landlopersarchief, persoonsregisters van de 19de eeuwse Drentse armenkolonies, DrenLias.